istanbuladak.comİstanbul Adak, Akika, Kurbanlık Satış Sitesi

Çocuğun doğumunun ilk günlerinde Allah´a bir şükran nişanesi olarak kesilen kurbana “Akîka kurbanı” denilir.

Esasen akîka, Arapça´da yeni doğan çocuğun başındaki saçın adıdır. Akîka kurbanı kesildiği gün çocuğun başı da tıraş edildiği için kurban bu adı almıştır.

Akîka kurbanı Hanefîler´e göre mubah (yani isteğe bağlı), diğer üç fıkıh mezhebine göre sünnet, Zâhirîler´e göre vâciptir. Hz. Peygamber torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin için birer koçu akîka kurbanı olarak kesmiş ve ümmetine de yeni doğan kız ve erkek çocukları için akîka kurbanı kesmelerini tavsiye etmiştir.

Resûl-i Ekrem´in bu tür uygulama ve tavsiyeleri dinî bir gereklilik şeklinde değil de doğum, düğün gibi mutlu olayların yakın çevreye duyurulması, sevincin onlarla paylaşılması ve neticede sosyal yapının ve dayanışmanın sağlamlaştırılması yönünde tedbir ve örnekler (sünnet, nafile ibadet) olarak algılanması daha doğru olur.

Akîka kurbanı, çocuğun doğduğu günden bulûğ çağına kadar kesilebilirse de doğumun yedinci günü kesilmesi müstehaptır. Aynı günde çocuğa isim verilmesi ve saçının kesilerek ağırlığınca altın veya gümüşün tasadduk edilmesi de tavsiye edilmiştir.

Kurban olmaya elverişli her hayvan akîkaya da elverişlidir. Kesilen bu kurbanın etinden kurban sahibi ve aile fertleri, yakın dostları yiyebileceği gibi tasadduk da edilebilir.

Akikanın ölçüsü Nedir?

Peygamberimiz bir hadisi şerifinde akika için bir ölçü vermiş.O da şöyle:
“Kimin bir çocuğu olur da onun namına kurban kesmek isterse kessin; oğlan çocuğu için iki koyun, kız çocuğu için de bir koyun kessin!”

Tabi bu hadis gücü yetenler için. Gücü yetmeyenler erkek evlada da 1 koyun kurban edebilecekleri gibi, dilerlerse hiç kesmeyebilirler.

Akikâ´nın Hükmü

Akika, müekked bir sünnet´tir. Akika´nın müstehab olmasının delili, Hz. Peygamber´in ve ashabının fiilleridir. Selman b. Amr, Hz. Peygamber´in şöyle buyurduğunu rivayet etmektedir:

Doğan erkek çocuk için akika vardır. Bu bakımdan onun için bir kurban kesin ve saçlarını traş edin.[2]

Hiçbir âlim akika kurbanının vacib olduğunu söylememiştir. Çünkü o, suç ve nezr olmaksızın kesilen bir kurbandır. Şu hadîs de akika´nın kurban gibi vacib olmadığına delâlet etmektedir:

Dünyaya bir çocuğu gelen kimse, onun için kurban kesmek isterse kessin.

Akika Kurbanını Kesme Zamanı

Çocuk, anne karnından çıktıktan sonra buluğ çağına gelinceye kadar akika kurbanı kesilebilir. Çocuk baliğ olduktan sonra, babasına akika kurbanı kesmek müstehab olmaktan çıkar. Bu durumda çocuğun kendi­sinin akika kurbanı kesmesi daha iyidir. Fakat çocuğun doğumunun bi­rinci gününde akika kurbanı kesmek sünnettir.

Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

“Her çocuk akikasma rehinlenmiştir. Yedinci gün çocuk namına (akika) kurbanı kesilir. Saçı kırpılır, adı konur.”

Akika´nın Hikmetleri nelerdir?

1. Çocuk dünyaya geldiğinde anne ve babası Allah´ın bu,ihsanından ötürü sevinirler. Bu nedenle Allah´ın ihsanına karşılık olarak O´na şükür ve hamdederler.

Eğer şükrederseniz sizin için ona razı olur.

(Zümer/7) -

Eğer şükrederseniz elbette size (nimetimi) artıracağım. (İbrahim/7)

Mal ve oğullar dünya hayatının zînetidir. (Kehf/46)

Kadınlardan, oğullardan yığın yığın biriktirilmiş altın ve gümüşler­den, salma ve güzel atlardan, hayvanlardan ve ekinlerden meydana gelen arzulara karşı aşın sevgi beslemek insanlara güzel gösteril­miştir. (Âlu İmran/14)

2. Çocuğun nesebinin ilan edilip yayılması ve hakkında çirkin şeyler söylenmemesine vesile olur.

3. Cimriliğe mâni olarak cömertliği artırmaya vesile olur.

Nefisler ise kıskançlıktan aynlmaz kılınmışlardır.

(Nisa/128)

Kim nefsinin hırsından ve cimriliğinden korunursa, işte kurtulanlar onlardır.

(Haşr/9) . ´ ´ ´

4. Ailesinin, akrabalarının, dostlarının ve fakirlerin gönlünü fethet­meye vesile olur.

Ayrıca onların bu yemek ve toplantıya gelmelerine, aralarında sevgi ve muhabbete vesile olur. Zaten İslâm da sevgi, muhabbet ve yardım­laşma dinidir.

Erkek ve Kız Çocuğu İçin Kesilecek Akika Kurbanı

Erkek çocuğu için de kız çocuğu için de birer koyun kesmek sün­nettir. Hz. Ali´den şöyle rivayet edilmiştir: ´Hz. Peygamber, Hasan İçin bir koyun kesti´.
Fakat akika kurbanında efdal olan, erkek çocuk için iki, kız çocuğu için bir koyun kesmektir. Hz. Aişe´den şöyle rivayet edilmiştir: “Hz. Peygamber, erkek” çocuğu için iki koyun, kız çocuğu içinse bir koyun kesmemizi emretti.

Kesilecek Akika´nın Sayısı, Çocukların Sayısına Bağlıdır

İki veya üç çocuk için bir koyun kesmek Sünnet´e uymak için yeterli değildir. Sünnet olan, her çocuk için bir koyun kesmektir; yani bir çocuk için bir koyun, iki çocuk için iki koyun, üç çocuk için de üç. koyun kes­mek gerekir. İkiz olarak dünyaya gelen çocukların herbiri için de birer koyun kesmek gerekir.

İbn Abbas´tan şöyle rivayet edilmiştir: “Hz. Peygamber, Hasan ve Hüseyin için birer koçu akika kurbanı olarak kesti”

Akika´nın Şartları

Akika´nın yeterli olabilmesi için kurbanlarda şart olanlar -cins, yaş, eksiklik meydana getiren kusurlardan salim olması gibi- Akika´da da şart koşulmuştur. Çünkü akika ile kurban arasında her ikisinin de mendub olması bakımından benzerlik vardır.

Berâ b. Âzib´den rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber şöyle bu­yurmuştur:

*Şu dört hayvanı kurban etmek caiz değildir; körlüğü açık olan kör hayvanı, hastalığı açık olan hasta hayvanı, topallaması devam ettiği ´ sürece topal hayvanı ve iliği kalmayacak kadar kırılmış hayvanı.

Etin eksikliği ve hayvanın semiz olmaması hususunda etki yapan şeyler bu sayılanlara kıyas edilmiştir.

Akika Kurbanı ile Diğer Kurbanlar Arasındaki Farklar

Akika hakkındaki şartların kurbanlar hakkındaki şartlarla aynı oldu­ğunu söylediğimizde, bu sözden Akika´nın her bakımdan kurban´a ben­zediği şeklinde yanlış bir mânânın anlaşılma ihtimali vardır. Oysa Akika ile Kurban arasında birtakım farklılıklar vardır. Akika´nın kurbanlardan ayrıldığı hususları şöyle sıralayabiliriz:

1. Akika´nın, diğer velime yemekleri gibi pişmiş olarak sadaka veril­mesi sünnettir.

Akika, bu hususta diğer kurbanlardan ayrılır. Çocuğun ahlâkı güzel olsun diye akika´yı tatlı birşeyle pişirmek müstehabdır. En efdali, akika´nın etini ve suyunu fakirlere dağıtmaktır. Akikanın etini yemek ve dağıtmak da müstehabdır.

2. Akika´nın herhangibir kemiğini -mümkünse- kırmamak sünnettir.

Her kemik, mafsalından kesilmelidir. Bunun amacı, çocuğun da azalarının böyle sağlam kalmasıdır.

3. Çocuğun ebeliğini yapan kadına, akika kurbanının bir budunu çiğ olarak vermek müstehabdır. Çünkü Hz. Fatıma, Hz. Peygarnber´in emriyle böyle yapmıştır.

Çocuğa Yedinci Gün İsim Vermek, Saçlarını Keserek Saçları Ağırlığınca Altın veya Gümüş Vermek.
Çocuğun doğumunun yedinci gününde isim vermek sünnettir. Ayrıca güzel bir isim vermek de sünnettir.

Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

*Sizler, kıyamet gününde kendi isimlerinizle ve babalarınızın isimle­riyle çağrılacaksınız. Öyle ise isimlerinizi güzelleştirin.
*İsimleriniz içerisinde Allah´a en sevimli olanı Abdullah ve Abdur rahman´dır.

Erkek veya kız çocuğunun doğumunun yedinci gününde akika´sı ke­sildikten ve saçları kesilip tartıldıktan sonra, onların ağırlığınca altın veya gümüşü sadaka olarak vermek sünnettir. Hasan doğduğunda Hz. Peygamber, Hz. Fatıma´ya şöyle buyurmuştur:

*Hasan´(ın doğumu) için bir koyun kurban kes ve ey Fatıma, Hasan için saçını traş et ve ağırlığınca gümüş tasadduk et.

Hz. Ali diyor ki:
“Bunun üzerine Fatıma, (kesilen) saçı tarttı. Saçın ağırlığı 1 dirhem veya 1 dirhemden biraz eksikti´.

Çocuğun Kulağına Ezan Okumak

Çocuğun kulağına giren ilk sesin, tevhid sesi olması için sağ kulağına ezan okumak sünnettir. Sol kulağına da kamet okunmalıdır. Ebu Râfi´den şöyle rivayet edilmiştir: “Ali´nin oğlu Hasan, Fatıma´dan doğduğu zaman Hz. Peygamber´in, onun kulağına namaz ezanı gibi ezan okuduğunu gördüm”.[14]

Çocuğun Tahnik Edilmesi

İsLer kız, ister erkek çocuğu olsun, bir hurma ile tahnik edilmesi sünnettir. Tahnik etmek, ezilmiş bir hurmayı çocuğun damaklarına ve ağzının diğer taraflarına sürerek ovmaktır. Eğer hurma yoksa, tatlı olan başka birşeyle tahnik etmek isteğe bağlıdır. Bunun delili, Enes b. Mâlik´ten rivayet edilen şu hadîstir:

Ben, Ebu Talha el-Ensarî´nin oğlu (üvey kardeşim) Abdullah doğduğu zaman onu Hz. Peygamber´in yanına götürdüm. Rasûluliah´ı bir aba içinde kendisine ait olan bir deveye katran sürer halde buldum. Bana ´Yanında hurma var mı ´ diye sordu. Ben de ´Evet´ diyerek kendisine birkaç tane hurma uzattım. Rasûlullah bu hurmaları kendi ağzına attı ve onları iyice çiğnedi. Sonra çocuğun ağzını açtı, ağzındaki ezilmiş hurmayı çocuğun ağzına bıraktı. Bunun üzerine çocuk, dili ile ağzındaki şeyi arayıp yalanmaya başladı. Rasûlullah da ´Hurma, Ensar´ın sevgilisidir´ dedi ve çocuğa Abdullah ismini verdi”.
Ebu Musa da şöyle rivayet etmektedir:
“Bir oğlum doğdu. Ben he­men onu alıp Hz. Peygamber´e götürdüm. Hz. Peygamber, oğluma İbrahim adını verdi ve hurmayı” çiğneyip onun damağına çaldı”.

Hz. Aişe´den de şöyle rivayet edilmiştir: “Rasûlullah´a küçük çocuklar getirilirdi ve o da onların damaklarını oyar, kendilerine bereket ve saadet duasında bulunurdu”.

Zikredilen hadîslere binaen âlimler, yeni doğan çocuğu salah ve takva sahiplerine götürüp dua ve tahnik ettirmenin müstehab olduğunu söylemişlerdir.

Çocuğu Sünnet Ettirmek

Sünnet ameliyesine ve bu ameliyenin yapıldığı yere hitan denir. Erkek çocuğun sünneti, tenasül uzvunun başını kapatan ve adına haşefe denilen deri kesilerek gerçekleştirilir.

Sünnet Ettirmenin (=Hitan´ın) Hükmü

İmam Şafii´ye göre erkek çocukları sünnet ettirmek vacibdir. Erkeklerin sünneti, tenasül uzvunun başını kapatan ve haşefe denilen deriyi kesmektir.

7. Gün Sünnetleri

Yazıda bahsi geçen, bebeğiniz için 7. Gün yapabileceğiniz sünnetleri maddeler halinde sıralayalım:

1- Akika Kurbanı kesmek
2- Bebeğin kulağına ezan okumak
3- Bebeğe isim vermek
4- Bebeğe Abdullah veya Abdurrahman gibi Allah´ın sevdiği isimleri vermek.
5- Saçını kestirmek
6- Kesilen saçın gramı kadar altın veya gümüşü sadaka vermek.
7- Bebek erkekse sünnet ettirmek
8- Bebeğin damağını hurma veya tatlı bir şeyle hafifçe ovmak.
9- Bebeği doğurtan kişiye mümkünse kesilen akikadan biraz çiğ olarak vermek.
10. Bebek için, istikbali için, dinini ve dünyasını güzel yaşaması için dualar etmek.